Przestrzenne wnętrza

Duże, przestrzenne wnętrza możemy spotkać w każdym zakątku świata. Miejscami, w których pojawiają się najczęściej, od zarania dziejów są świątynie i to nie tylko świątynie katolickie, z jakimi mamy do czynienia w Polsce, ale również budynki sakralne reprezentujące kultury bardzo odległe od naszej. Świątynie to jednak nie wszystko – przestrzenne są również wnętrza reprezentacyjne w zamkach, pałacach, salach bankietowych etc. Można powiedzieć, że ludzkość nauczyła się wykorzystywać przestrzeń jako środek wyrazu.

W budowlach wznoszonych w czasach średniowiecza przestrzenne wnętrze miało przede wszystkim przytłaczać. Taki był punkt wyjścia, który kolejne epoki wykorzystały i rozszerzyły. Z czasem przestrzenne wnętrza zaczęły również onieśmielać i zachwycać, w efekcie budząc uczucia jak najbardziej pozytywne. Ogromne sale kościelne czy pałacowe zaczęto bogato zdobić freskami, rzeźbami, witrażami etc. Wnętrze z wysokim stropem daje architektowi ogromne pole do popisu – może nie tylko zastosować w nim przedmioty o rozmiarach niespotykanych w zwykłych pomieszczeniach, ale również zagrać światłem i cieniem.

Ta ostatnia właściwość dużych wnętrz była wykorzystywana od zarania dziejów. W oknach ogromnych kościołów montowano zapierające dech w piersiach witraże, które sprawiały, że kościoły wyglądały (i nadal wyglądają) iście bajkowo. Korzysta się z tego również obecnie – interesującym pomysłem jest np. przeszklenie ściany wschodniej świątyni i umieszczenie na tle szklenia ołtarza. Efekt, jaki wywołuje wschodzące słońce jest niesamowity i kompletnie zmienia wygląd pomieszczenia.

Ogromem i przestrzenią cechują się również obiekty, w których obradują ważni państwowi i międzynarodowi funkcjonariusze, takie jak sejm czy parlament. Co ciekawe – dotyczy to również budynków wznoszonych w czasach wojen światowych, międzywojnia i komunizmu. Dlaczego? Na tych wnętrzach swoje piętno odcisnął styl nazywany brutalizmem. Jego założenia były w pewnym stopniu podobne do tych, jakimi kierowali się architekci średniowieczni – zarówno bryła jak i wnętrze miały przytłaczać, tłamsić przebywające w nich osoby, które miały czuć się w nich małe i bezbronne. Wnętrza brutalne nie są jednak zazwyczaj zdobione zbyt bogato.

Innym przykładem budynków, w których niezbędne są duże i przestrzenne wnętrza, są kina i teatry. Obecnie sale kinowe mocno przypominają się nawzajem, jednak jeszcze do niedawna pomieszczenia te były bardzo reprezentacyjne i traktowano je jako wizytówki miast czy dzielnic. Wystarczy spojrzeć na to, w jaki sposób zaprojektowane zostały największe kina w Polsce i na świecie.

O ile wnętrza sal kinowych współcześnie wydają się niezbyt ciekawe, o tyle filharmonie, nawet te wzniesione w ostatnich latach, często zapierają dech w piersiach. Do ich projektowania angażuje się największych współczesnych architektów wnętrz, którzy dostają do dyspozycji budżety, o których w czasach komunistycznych ich koledzy mogliby tylko pomarzyć. Wnętrza filharmonii często wykorzystują wszelkie doświadczenia architektów wnętrz sakralnych i użytkowych, tworząc z nich nieprawdopodobnie interesujące mieszanki.

Przestrzennych wnętrz nie brakuje, ani w Polsce, ani w Europie, ani na świecie. Zwiedzając je możemy dużo dowiedzieć się o czasach w których powstały. Dlatego odwiedzajmy kościoły, muzea czy filharmonie. To bardzo pouczająca rozrywka.